De ERK-niveaus uitgelegd en hoe wij een liedje inschalen

Wat de zes ERK-niveaus betekenen

Het Europees Referentiekader is de schaal waarmee Europese instellingen beschrijven wat iemand met een taal kán, niet hoeveel woorden diegene uit het hoofd kent. Zes niveaus, in gewone taal:

• A1 — je redt je met vaste formules: groeten, je naam, waar je woont, iets eenvoudigs bestellen. Je begrijpt wat langzaam en rechtstreeks tegen je gezegd wordt.
• A2 — je handelt dagelijkse zaken af en beschrijft je omgeving en achtergrond in eenvoudige zinnen.
• B1 — je redt je in vrijwel elke reissituatie, volgt een helder gesprek over bekende onderwerpen en kunt iets vertellen of een plan uitleggen.
• B2 — je volgt een gesprek op normale snelheid tussen moedertaalsprekers, verdedigt een standpunt en leest een artikel zonder woordenboek.
• C1 — je gebruikt de taal soepel in sociale, studie- en werksituaties en vangt het impliciete op: ironie, understatement, registerwissels.
• C2 — je begrijpt vrijwel alles wat je hoort of leest en drukt je precies uit, nuances inbegrepen.

Achttien stappen, geen zes

Zes banden zijn te grof voor een liedje. Het verschil tussen een trage ballade en een snelle rap kan enorm zijn terwijl beide in B1 vallen. Daarom krijgt elke kaart een cijfer op achttien stappen: elke band valt uiteen in laag (−), midden en hoog (+) — A1-, A1, A1+, A2-, tot en met C2+.

Die extra fijnheid maakt vooruitgang zichtbaar. Van B1- naar B1+ gaan verandert echt wat je kunt volgen; op een zespuntsschaal zou het lijken alsof je stilstaat.

Wat een liedje moeilijk maakt

Het cijfer is geen inschatting van de artiest: het komt voort uit wat de tekst van de luisteraar vraagt.

• Woordfrequentie — hoeveel van de tekst binnen de tweeduizend meest gebruikte woorden valt, en hoeveel niet.
• Werkwoordstijden — een liedje in de tegenwoordige tijd is iets anders dan een liedje dat springt tussen voorwaardelijke wijs, aanvoegende wijs en voltooid verleden tijd.
• Dichtheid aan uitdrukkingen — vaste wendingen die je niet woord voor woord kunt ontcijferen zijn de grootste bron van moeilijkheid.
• Articulatie — lettergrepen per seconde, elisie, hoeveel er van het woordeinde overblijft in het zingen.
• Zinsbouw — inversie, weglating en poëtische woordvolgorde kosten meer dan lange zinnen.
• Culturele lading — verwijzingen, slang en streekgebruik die een woordenboek niet oplost.

Het niveau van een liedje is geen cursusniveau

Lees het cijfer als de inspanning die het liedje vraagt, niet als een certificaat. Liedjes zijn van nature ongelijk: het refrein kan A1 zijn terwijl het couplet je een aanvoegende wijs voorschotelt, en ons cijfer dekt de hele tekst.

Daarom kan een B2-liedje makkelijker voelen dan een A2-liedje dat je niets doet. Interesse weegt zwaarder dan welke schaal ook — dat is precies de premisse van leren met muziek.

Welk liedje kies je

Een simpele regel die voor de meesten werkt:

• Eén stap onder je niveau, voor snelheid en zelfvertrouwen en om echt iets af te maken.
• Op je niveau, om serieus te studeren: daar leren de vijf secties je het meest.
• Boven je niveau alleen als je dol bent op het liedje. Motivatie wint van moeilijkheid, maar alleen als het liedje echt van jou is.

Je eigen niveau, en hoe het beweegt

Verbomatico vraagt je bij het aanmelden geen niveau op te geven, want zelfopgegeven niveaus zitten er beide kanten op naast. Je niveau wordt berekend: het gemiddelde ERK-niveau van de tien kaarten die je het best beheerst. Speel moeilijkere liedjes goed en het stijgt; het staat op je profiel, en het is het eerlijke cijfer, niet het vleiende.