Voyage, voyage

Over het nummer

«Voyage, voyage» was de eerste single van Desireless, uitgebracht door CBS Disques in 1986, en het maakte van een onbekende zangeres vrijwel van de ene op de andere dag een van de herkenbaarste gezichten van de Europese pop. Desireless is de artiestennaam van Claudie Fritsch-Mentrop, geboren in Parijs op eerste kerstdag 1952, die de vijftien jaar daarvoor in de mode had gewerkt en niet in de muziek: ze volgde een opleiding aan de ontwerpschool Studio Berçot en had later een eigen klein kledinglabel. Ze was in de dertig toen het nummer uitkwam, met een kort gemillimeterd kapsel en een androgyne uitstraling waarmee ze op televisie meteen opviel. Het pseudoniem, Engels voor «zonder verlangen», werd gekozen om iemand te suggereren die de wereld vanaf een kalme afstand bekijkt.

Het nummer werd geschreven door Jean-Michel Rivat, die de tekst schreef en de opname produceerde, met muziek van Dominique Dubois. Het was oorspronkelijk helemaal niet voor Desireless bedoeld: het was eerst aangeboden aan Michel Delpech, een van de grote Franse zangers van de jaren zeventig, die het afwees. Het nummer werd opgenomen in de Studio d’Aguesseau en gebouwd met de middelen van de synthpop uit het midden van de jaren tachtig — drumcomputers, gelaagde synthesizers en een trage, hypnotiserende puls — met Desireless die er met een lage, bijna afstandelijke stem overheen zingt. Dat contrast tussen de koele elektronische begeleiding en de warme, open uitnodiging van de tekst is een groot deel van de reden waarom de plaat nog altijd zo eigen klinkt.

De tekst is een oproep om te reizen. Hij vliegt over vulkanen, wolken, moerassen, hoofdsteden, woestijnen en verre eilanden, doorkruist in een paar coupletten de hele planeet en duwt de luisteraar steeds verder: voorbij dag en nacht, en ten slotte de grenzeloze ruimte van de liefde in. Achter de ansichtkaartbeelden zitten donkerder glimpen — prikkeldraad, harten onder bombardement, gevaarlijke ideeën die boven de hoofdsteden hangen — zodat de reis evengoed leest als een vlucht uit een harde wereld als een vakantie. De korte bruggen eindigen met de opdracht aan de reiziger om naar de oceaan te kijken, en het refrein sluit af met een reiziger die vertrekt en nooit terugkeert.

Voor wie Frans leert, is het nummer een kleine grammaticales verstopt in een pophit. Het woord dat in de titel en het refrein wordt herhaald, is niet het zelfstandig naamwoord «een reis», maar de gebiedende wijs van het werkwoord voyager, gericht tot één persoon: «reis!». Omdat werkwoorden op -er in de gebiedende wijs de slot-s van de tu-vorm verliezen, ziet het bevel er precies zo uit als het zelfstandig naamwoord, en het nummer herhaalt hetzelfde patroon met het werkwoord regarder. Er is ook een ontkennende gebiedende wijs met een wederkerend werkwoord, een poëtische inversie die «nooit» vóór het werkwoord plaatst, en de spreektaalgewoonte om de onbeklemtoonde e in au-dessus in te slikken. Bijna al het andere is concrete woordenschat van landschap en weer — wind, regen, wolken, vleugels, rivieren, eilanden, duinen — waardoor de tekst zelfs voor een beginner makkelijk voor te stellen is.