Toi + Moi

Over het nummer

«Toi + Moi» is het nummer waarmee Grégoire zich voorstelde, geboren als Grégoire Boissenot in 1979 in Senlis, ten noorden van Parijs, en het verscheen op 30 juni 2008 als single. Het verhaal ervan is onlosmakelijk verbonden met de manier waarop het werd betaald. Grégoire was de allereerste artiest die gefinancierd werd via My Major Company, een Franse website uit 2007 die gewone internetgebruikers uitnodigde aandelen te kopen in onbekende muzikanten. Elk aandeel kostte tien euro, en zodra een artiest 70.000 euro bij elkaar had, kon hij of zij de studio in. Grégoire schreef zich op 20 december 2007 in en bereikte het doel op 15 februari 2008, nog geen twee maanden later, dankzij 347 mensen die van tien euro tot iets meer dan zesduizend euro inlegden. Het waren niet zomaar fans: het waren zijn producenten, en ze zouden delen in de inkomsten van de plaat.

Het nummer zelf is een open uitnodiging. De zanger roept iedereen die wil komen — de persoon tot wie hij zingt, de mensen om hen heen en vooral wie zich alleen voelt — en vraagt hun met hem mee te dansen. Hij houdt vol dat ze samen, of ze nu met z’n tweeën zijn of met duizend, tot alles in staat zijn, dat ze hoger kunnen gaan dan hun dromen en verder dan de kust. De obstakels die mensen gewoonlijk tegenhouden, zoals de kou, angst en de alledaagse tegenslagen, worden beschreven als niets meer dan illusies die je voor één keer opzij kunt zetten. In één couplet staat hij zelfs even stil om met een glimlach toe te geven dat zijn lied naïef is, een beetje dwaas en volkomen onschuldig, en dat het de wereld niet zal veranderen — maar dat het de luisteraar toch uitnodigt om in de kring te stappen. Aan het eind zegt hij dat hij de ogen van de ander vol sterren wil zien, en iedereen vrij en gelukkig.

Grégoire schreef zowel de tekst als de muziek zelf, en de opname werd geproduceerd door Franck Authié, die ook gitaar speelde. Het arrangement is opgebouwd als één lange crescendo. Het begint zacht, en ongeveer elke acht maten komt er een nieuw instrument bij, zodat het nummer blijft aanzwellen tot de laatste refreinen klinken alsof een hele menigte meezingt; dan valt het plotseling terug naar alleen stem en piano. Het nummer duurt ongeveer drie minuten, draait om dezelfde vier akkoorden in a klein en heeft een levendig tempo van 130 beats per minuut, wat mede verklaart waarom het een favoriet werd voor schoolvoorstellingen, bruiloften en meezingavonden.

Voor wie Frans leert, is «Toi + Moi» een van de vriendelijkste nummers in de catalogus. De taal is eenvoudig en erg repetitief, en het refrein komt vele keren terug. Het is een perfecte les in de gebiedende wijs met «vous»: de zanger gebruikt een hele reeks bevelen om mensen erbij te roepen, dingen te laten gebeuren en met hem opnieuw te beginnen. Het laat ook een uitdrukking rond «danse» zien, die ‘meedoen’ betekent, de handige wending «laisser tomber», die ‘laten vallen’ of ‘ergens niet meer aan denken’ betekent, de beperking «ne … que» in de betekenis van «alleen», het aanwijzende «ceux qui» voor «degenen die», het onpersoonlijke «il faut» met een voornaamwoord, en «même si» voor «ook al». Er staan een paar woorden in die de moeite waard zijn om goed te leren, zoals «insouciance», een zorgeloze gemoedstoestand, «ardeur», dat ‘vuur’ of ‘gedrevenheid’ betekent, en «grève», hier gebruikt in de oude literaire betekenis van zandstrand en niet van staking.