El paraíso

Over het nummer

«El paraíso» is het nummer dat «El miedo y el paraíso» afsluit, het eerste soloalbum van Mikel Izal, de zanger en songwriter die twaalf jaar lang de frontman was van de Spaanse indiepopband IZAL. Izal werd in 1982 geboren in Pamplona, groeide vanaf zijn negende op in Vitoria en studeerde telecommunicatietechniek voordat de muziek zijn leven overnam. Als tiener begon hij nummers te schrijven op softwaresynthesizers, stapte een paar jaar later over op de gitaar en bouwde, nadat hij in 2009 de gitarist Emanuel Pérez had ontmoet, de band die zijn achternaam droeg. IZAL bracht «Magia y efectos especiales» (2012), «Agujeros de gusano», «Copacabana», «Autoterapia» en «Hogar» uit, en vulde in heel Spanje arena’s voordat de band eind 2022 een pauze voor onbepaalde tijd aankondigde.

Na die stop schreef Izal meer dan twee jaar in zijn eentje. Het resultaat was een plaat met tien nummers, elk vernoemd naar een basisemotie of gemoedstoestand — angst, woede, gulzigheid, geloof, de waarheid, het heden — gerangschikt als een reis die begint met «El miedo» en, precies, eindigt met «El paraíso». Het nummer verscheen in juli 2023 als single, als tweede voorproefje van het album na «La fe». Het werd geproduceerd door het duo Santos&Fluren samen met Izal zelf, GARABATTO en Liam Garner, en ruilt de elektrische gitaren uit de bandjaren in voor elektronische beats en synthesizers, met een heldere, zomerse puls.

De tekst leest als een bedankbriefje dat voor de zee is geschreven. De verteller wil een laatste brief ondertekenen aan een plek en aan de persoon met wie hij die deelde: een kustplaatsje dat zich als voor een feest heeft opgedoft, mooi en lelijk tegelijk, provinciaal en stedelijk tegelijk. In de coupletten herinnert hij zich de kleine rituelen van een gelukkige periode — concerten die triest waren en hen toch opvrolijkten, een paar biertjes om stoom af te blazen, een aperitief rond het middaguur, een terras waar ze het leven voorbij zagen trekken en smoesjes verzonnen om elkaar meerdere keren per week te zien. Het refrein beschrijft het paradijs als een plek waar je niet eens weet of het buiten regent, waar de tijd zich eindeloos uitrekt en alles mogelijk lijkt.

Voor wie Spaans leert, is het nummer een kleine schatkist aan alledaagse constructies. Het gebruikt gerundia met aangehechte voornaamwoorden (bedanken, zich openstellen, reizen), de imperfecto om gewoontes in het verleden te beschrijven («we verzonnen altijd», «het maakte ons ongerust»), «estar» plus een gerundium voor een handeling die aan de gang is, en zelfs een subjuntivo imperfecto na «tan… que» om een gewenst gevolg uit te drukken. Het bevat ook een handvol idiomen die moedertaalsprekers dagelijks gebruiken: iets wijd openzetten, land in zicht, op z’n paasbest gekleed, je laten meevoeren, en «pedir por esa boca», de speelse manier om iemand te zeggen dat hij alles mag vragen wat hij wil.