Portugese uitspraak, uitgelegd met liedjes
8 korte lessen over hoe het portugees echt klinkt: de klanken die het oor van een leerling mist, en waarom. Elke les noemt de liedjes waarin je het hoort.
De nasale klinkers, het merk van de taal
De tilde markeert de nasaliteit, maar is niet het enige teken: een klinker vóór M of N aan het eind van een lettergreep is ook nasaal, en die medeklinker wordt NIET uitgesproken.
De lucht gaat tegelijk door de neus en de mond; het is niet de klinker gevolgd door een n, het is een andere klinker.
Het verschil is echt en scheidt woorden: een nasale voor een orale verwisselen verandert wat je zegt.
Het is het kenmerk dat het Portugees het sterkst onderscheidt van alle talen eromheen.
Te horen in: Garota de Ipanema (Tom Jobim & Vinícius de Moraes) · Sei Lá (Bárbara Tinoco)
De onbeklemtoonde klinkers sluiten tot ze bijna weg zijn
Dit is wat het Europees Portugees zo gesloten laat klinken, en zo anders dan het geschreven wordt.
Een klinker zonder accent sluit zich: de onbeklemtoonde E verdwijnt bijna, de onbeklemtoonde O wordt een U, en de A wordt heel kort.
Daarom kan een woord van vier geschreven lettergrepen als tweeënhalf klinken.
Het Braziliaans Portugees houdt de onbeklemtoonde klinkers veel opener, en dat is het verschil dat je als eerste hoort.
Te horen in: Eduardo e Mônica (Legião Urbana) · Mas Que Nada (Jorge Ben)
De sissende S
Aan het eind van een woord of vóór een medeklinker klinkt de S niet als «s» maar als «sj».
Tussen klinkers is het een zachte Z, en een dubbele SS is altijd een gewone S.
Vóór een stemhebbende medeklinker verschuift hij opnieuw, naar iets wat dichter bij de «g» in «garage» ligt.
Hetzelfde geldt voor de Z aan het eind van een woord — daarom eindigen zoveel woorden op een sis.
Te horen in: A Nossa Dança (Calema) · Amar Pelos Dois (Salvador Sobral)
Waar de klemtoon valt
De meeste woorden hebben de klemtoon op de voorlaatste lettergreep. Woorden op -r, -l, -z of op een nasaal hebben hem op de laatste.
Wat die twee regels breekt draagt een accentteken, en dat teken hoort bij het woord.
Maar hier doet het accent twee dingen tegelijk: het markeert waar je slaat ÉN het zegt of de klinker open of gesloten is — het circonflexe sluit, het aigu opent.
Ze verwisselen is dus geen spelfout: het verandert de klank.
Te horen in: Primeiros Erros (Chove) (Capital Inicial)
LH en NH: één letter meer, een andere klank
LH en NH zijn geen L of N gevolgd door een H: elk is één klank, gemaakt met de tong plat tegen het gehemelte.
NH is dezelfde klank als de Spaanse ñ en de Italiaanse gn; LH is de Italiaanse gli.
De H alleen wordt in het Portugees nooit uitgesproken — hij bestaat alleen binnen deze groepen en CH.
De twee letters los uitspreken is de meest hoorbare fout van iemand van buiten.
Te horen in: A Vida Toda (Carolina Deslandes) · Eduardo e Mônica (Legião Urbana)
Tweeklanken: twee klinkers in één lettergreep
Twee klinkers samen in één lettergreep vormen een tweeklank, en de tweede glijdt in plaats van vol te klinken.
Het Portugees heeft er veel, en sommige sluiten zo ver dat ze bijna als één klinker klinken.
Verschillende hebben een nasale versie, en daar is het verschil met de orale echt: het verandert het woord.
Het risico is de twee klinkers in twee lettergrepen te splitsen — in het Portugees blijven ze aan elkaar.
Te horen in: A Nossa Dança (Calema) · Ai Se Eu Te Pego (Michel Teló)
De slot-O klinkt als OE
Een onbeklemtoonde O aan het eind van een woord klinkt niet als «o» maar als «oe». Het is een van de eerste dingen die de spelling tegenspreken.
Hetzelfde gebeurt met de onbeklemtoonde O midden in een woord, en daarom lijken veel woorden gehoord een andere klinker te hebben.
Hetzelfde geldt voor de meervouds-OS, die «oesj» wordt.
Hardop lezen zoals het er staat klinkt meteen buitenlands — de regel is: sluiten, altijd.
Te horen in: Há Um Mar Que Nos Separa (Leonor Andrade) · Uma Casa Portuguesa (Amália Rodrigues)
De C, de Ç en de klank die ze beschermen
De C vóór A, O of U is hard. Vóór E of I verzacht hij tot een S.
De cedille bestaat voor één taak: de C dwingen als S te klinken waar hij hard zou zijn. Daarom staat hij nooit vóór E of I — daar zou hij overbodig zijn.
Hetzelfde mechanisme als de Italiaanse H of de Spaanse U in «gue»: een teken dat de klank van de buurletter beschermt.
QU doet het omgekeerde: het houdt de harde klank vóór E en I, en die U hoor je bijna nooit.
Te horen in: Lambada (Kaoma) · Tu E Eu (Diogo Piçarra)
Oefen het met de liedjes
In de app heeft elke les oefeningen, voorbeeldzinnen en vervoegingstabellen die uit de liedjes komen die je leert.