Franse grammatica, uitgelegd met liedjes
14 korte lessen over de Franse grammatica waar echte liedjes op leunen. Elke les legt het punt eenvoudig uit en noemt de liedjes op Verbomatico waarin je het hoort.
Avoir of être in de passé composé
Het Frans bouwt de verleden tijd met een hulpwerkwoord, en kiest uit twee.
AVOIR bij de meeste werkwoorden: j’ai mangé.
ÊTRE bij werkwoorden van beweging — aller, venir, entrer, sortir, monter, descendre, naître, mourir, rester — en bij alle wederkerende: je suis allé.
Te horen in: Alors on danse (Stromae) · Balance ton quoi (Angèle) · Dernière danse (Indila) · Désenchantée (Mylène Farmer) · Djadja (Aya Nakamura) · Été avec toi (Adèle Castillon) · Ne me quitte pas (Jacques Brel) · Sexy Nana (Aya Nakamura & La Rvfleuze) · Sicario (Timal)
Ontkennen doe je in twee delen
Het Frans zet het werkwoord ertussen: NE ervoor en PAS erna. Je ne sais pas.
Verander het tweede deel en je verandert de betekenis: ne… jamais (nooit), ne… plus (niet meer), ne… rien (niets), ne… personne (niemand).
In spreektaal valt NE meestal weg, in schrijftaal blijft hij.
Te horen in: Comme des enfants (Cœur de pirate) · Dernière danse (Indila) · Été avec toi (Adèle Castillon) · J'en ai marre (Alizée) · Moi... Lolita (Alizée) · Ne me quitte pas (Jacques Brel) · Quelqu'un m'a dit (Carla Bruni) · Seine Saint-Denis Style (Suprême NTM) · Sexy Nana (Aya Nakamura & La Rvfleuze)
Du, de la, des: het partitief lidwoord
Waar het Nederlands «ik wil brood» zegt, kan het Frans het zelfstandig naamwoord niet kaal laten.
DU pain, DE LA chance, DE L’eau, DES épinards.
Na een ontkenning worden ze allemaal DE: je ne veux pas DE pain.
Te horen in: Comme des enfants (Cœur de pirate) · Dernière danse (Indila) · Été avec toi (Adèle Castillon) · J'en ai marre (Alizée) · Moi... Lolita (Alizée) · Ne me quitte pas (Jacques Brel) · Sicario (Timal) · Toi + Moi (Grégoire) · Voyage, voyage (Desireless)
Alles richt zich naar alles
Een Frans zelfstandig naamwoord is mannelijk of vrouwelijk, en lidwoord en bijvoeglijk naamwoord volgen: un petit chat, une petite maison.
De -e en -s van de overeenkomst hoor je meestal niet; je ziet ze vooral.
Bij être buigt ook het voltooid deelwoord mee: elle est allée.
Te horen in: Comme des enfants (Cœur de pirate) · Dernière danse (Indila) · J'en ai marre (Alizée) · Je veux (Zaz) · Moi... Lolita (Alizée) · Sicario (Timal) · Toi + Moi (Grégoire) · Voyage, voyage (Desireless)
Passé composé of imparfait
Allebei verleden tijd, en de keuze is het lastigste van de Franse grammatica.
De PASSÉ COMPOSÉ is een afgerond feit: hier j’ai vu Marie.
De IMPARFAIT is de achtergrond — hoe het was, wat steeds gebeurde: quand j’étais petit, il pleuvait souvent.
Te horen in: Djadja (Aya Nakamura) · Été avec toi (Adèle Castillon) · Maladie (Cheveux blonds) (Mauvais djo) · Mélo Décalé (Tiakola)
Wederkerende werkwoorden: de handeling keert terug
De infinitief heeft SE ervoor — se lever, s'appeler, s'en aller — en bij het vervoegen wordt die se het passende voornaamwoord: je me lève, tu t'appelles, il se perd.
Veel ervan zijn in andere talen helemaal niet wederkerend: se souvenir, se tromper, s'ennuyer.
In samengestelde tijden nemen ze ALTIJD être, en het deelwoord komt overeen met het onderwerp: elle s'est levée.
Let op: in de ontkenning staat ne vóór het voornaamwoord — je ne me lève pas.
Te horen in: Désenchantée (Mylène Farmer) · J'en ai marre (Alizée) · La Vie en Rose (Édith Piaf) · Ma philosophie (Amel Bent) · Mélo Décalé (Tiakola) · Moi... Lolita (Alizée) · Quelqu'un m'a dit (Carla Bruni) · Seine Saint-Denis Style (Suprême NTM) · Sexy Nana (Aya Nakamura & La Rvfleuze)
Y en en: twee woordjes die alles vervangen
Y vervangt een plaats of «à + iets»: j'y vais, j'y pense.
EN vervangt «de + iets» en hoeveelheden: j'en viens, j'en veux deux.
Ze staan VÓÓR het vervoegde werkwoord, ook in de ontkenning: je n'y vais pas.
In de bevestigende gebiedende wijs gaan ze erachter en plakken vast: vas-y, prends-en.
Te horen in: Alors on danse (Stromae) · Je veux (Zaz) · La Vie en Rose (Édith Piaf) · Ma philosophie (Amel Bent) · Maladie (Cheveux blonds) (Mauvais djo) · Mélo Décalé (Tiakola) · Quelqu'un m'a dit (Carla Bruni) · Seine Saint-Denis Style (Suprême NTM) · Voyage, voyage (Desireless)
De conjunctief: als het Frans niets beweert
De indicatief stelt vast; de conjunctief houdt de zin in twijfel, wens, gevoel of verplichting. Hij komt bijna altijd na «que».
Il faut que is de meest voorkomende trigger, samen met vouloir que, avoir peur que, bien que, pour que, avant que.
Je vormt hem op de derde persoon meervoud van de tegenwoordige tijd: ils parlent wordt que je parle.
De onregelmatige zijn met weinig en komen steeds terug: être, avoir, aller, faire, pouvoir, savoir.
Te horen in: Désenchantée (Mylène Farmer) · Maladie (Cheveux blonds) (Mauvais djo) · Mélo Décalé (Tiakola) · Seine Saint-Denis Style (Suprême NTM)
De conditionalis: wat je zou doen
Hij wordt op de stam van de toekomende tijd gebouwd plus de uitgangen van het imperfectum: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient.
Hij dient voor hypotheses, voor beleefdheid — je voudrais is veel zachter dan je veux — en om onbevestigd nieuws te melden.
Met «si» vormt hij de hele zin: si j'avais le temps, je viendrais. Na si komt het imperfectum, nooit de conditionalis.
De onregelmatige zijn precies die van de toekomende tijd: serais, aurais, ferais, irais, pourrais, viendrais.
Te horen in: Alors on danse (Stromae) · Désenchantée (Mylène Farmer) · Djadja (Aya Nakamura) · Je veux (Zaz)
Het imperfectum: wat er duurde
De passé composé vertelt een afgesloten feit; het imperfectum beschrijft wat duurde, wat zich herhaalde, of het decor waartegen de rest gebeurt.
De uitgangen zijn voor alle werkwoorden gelijk: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient. Eén onregelmatige, être: j'étais.
Je vormt hem op de eerste persoon meervoud van de tegenwoordige tijd: nous finissons wordt je finissais.
In een lied is het meestal de stem van de herinnering: wat er was, wat je altijd deed.
Te horen in: Djadja (Aya Nakamura) · Été avec toi (Adèle Castillon) · Maladie (Cheveux blonds) (Mauvais djo) · Mélo Décalé (Tiakola) · Ne me quitte pas (Jacques Brel)
De toekomende tijd, en de nabije toekomst
De futur simple wordt op de HELE infinitief gebouwd plus -ai, -as, -a, -ons, -ez, -ont: je parlerai, tu finiras. Werkwoorden op -re verliezen de e: je prendrai.
Maar in spreektaal overheerst de nabije toekomst: aller + infinitief, je vais partir. Dat hoor je het vaakst.
De onregelmatige zijn die van de conditionalis: serai, aurai, ferai, irai, pourrai, viendrai.
En na quand of dès que gebruikt het Frans de toekomende tijd waar andere talen de tegenwoordige gebruiken: quand j'aurai le temps.
Te horen in: Balance ton quoi (Angèle) · Comme des enfants (Cœur de pirate) · Désenchantée (Mylène Farmer) · Djadja (Aya Nakamura) · Ma philosophie (Amel Bent) · Ne me quitte pas (Jacques Brel) · Seine Saint-Denis Style (Suprême NTM) · Sexy Nana (Aya Nakamura & La Rvfleuze)
Me, te, le, lui: de voorwerpsvoornaamwoorden
Ze staan VÓÓR het vervoegde werkwoord, anders dan in het Engels: je le vois, elle me parle.
LE, LA, LES zijn het lijdend voorwerp; LUI en LEUR het meewerkend voorwerp — dat antwoordt op «aan wie».
Staan er twee achter elkaar, dan ligt de volgorde vast: me/te/se, dan le/la/les, dan lui/leur. Je le lui donne.
In de bevestigende gebiedende wijs gaan ze erachter met een streepje, en me wordt moi: donne-le-moi.
Te horen in: Alors on danse (Stromae) · Balance ton quoi (Angèle) · Je veux (Zaz) · La Vie en Rose (Édith Piaf) · Ma philosophie (Amel Bent) · Quelqu'un m'a dit (Carla Bruni) · Sicario (Timal) · Toi + Moi (Grégoire) · Voyage, voyage (Desireless)
Drie manieren om een vraag te stellen
Alleen met INTONATIE, in spreektaal: tu viens ? Het gewoonste en het informeelste.
EST-CE QUE vóór de gewone zin, zonder iets te verplaatsen: est-ce que tu viens ? Neutraal en altijd correct.
INVERSIE van werkwoord en onderwerp, formeel en vooral schriftelijk: viens-tu ?
Het vraagwoord staat vooraan, of in spreektaal achteraan: où tu vas ? en tu vas où ? zeggen hetzelfde.
Te horen in: Alors on danse (Stromae) · Balance ton quoi (Angèle) · Dernière danse (Indila) · Je veux (Zaz) · La Vie en Rose (Édith Piaf) · Ma philosophie (Amel Bent) · Moi... Lolita (Alizée) · Sicario (Timal) · Toi + Moi (Grégoire)
Plus, moins, aussi… que
Het Frans verandert het bijvoeglijk naamwoord niet: het zet er een woord voor. plus grand que, moins grand que, aussi grand que.
De overtreffende trap voegt het lidwoord toe, dat meebuigt: le plus grand, la plus grande, les plus grands.
Twee onregelmatige om te kennen: bon wordt meilleur (nooit «plus bon») en bien wordt mieux.
Bij een zelfstandig naamwoord is het plus de, moins de, autant de: plus de temps.
Te horen in: Balance ton quoi (Angèle) · Comme des enfants (Cœur de pirate) · J'en ai marre (Alizée) · La Vie en Rose (Édith Piaf) · Maladie (Cheveux blonds) (Mauvais djo) · Quelqu'un m'a dit (Carla Bruni) · Sexy Nana (Aya Nakamura & La Rvfleuze) · Toi + Moi (Grégoire) · Voyage, voyage (Desireless)
Oefen het met de liedjes
In de app heeft elke les oefeningen, voorbeeldzinnen en vervoegingstabellen die uit de liedjes komen die je leert.